پوست وسیع ترین ارگان بدن انسان است در یک فرد 68 کیلوگرمی اگر پوست را در یک سطح بگسترانیم وسعتی در حدود 2 یارد مربع یا 7/1 متر مربع و وزنی در حدود 9 پوند یا 4 کیلوگرم خواهد داشت . پوست حافظ اندامهای داخلی بدن می باشد و پلکها ظریف ترین و پاشنه ی پا ضخیم ترین قسمت های پوست می باشد. موها در واقع پوست تغییر شکل یافته است . در تمام بدن به جز کف دستها و پا ها ,لب و پلک وجود دارد . موها در واقع تغییر شکل یافته است . در تمام بدن به جز کف دست ها و پاها ، لب و پلک وجود دارد.
موها در تابستان سریعتر و در زمستان کند تر رشد می کند و همچنین رشد موها در شب کندتر از روز است .
موهای انسان بر اساس فاز رشد خود به سه دسته آناژن ، کاتاژن ، و تلوژن تقسیم می شود. آناژن موهای در حال رشد بوده در حالی که کاتاژن مرحله ی انتقالی از فاز رشد به فاز استراحت محسوب می شود.
موهای تلوژن موهای در حال استراحت است و برای مدتی کوتاه از فولیکول باقی می مانند .
موهای آناژن عمری در حدود 1000 روز و یا به طور متوسط محدوده ی سنی در حدود 2 تا 6 سال را دارا می باشند.
موهای کاتاژن در مرحله ی انتقالی بوده ، این مرحله یک یا دو هفته طول کشیده و تمام فعالیت های رشد در آن متوقف است و سر انجام به تشکیل موهای چماقی یا (Club-Hair) منجرمی شود.
موهای تلوژن به موهای در حال استراحت گفته می شود این حالت در حدود 100 روز طول می کشد و به تدریج ریزش پیدا کرده و جای خود را به موهای مرحله ی آناژن می دهند.
85 تا 90% موهای سر در مرحله ی آناژن 10 تا 15% ، در مرحله ی تلوژن و 3% در مرحله ی کاتاژن می باشند .
فاز آناژن موهای سایر نقاط بدن مثل ابروها و مژه ها حدود 1 تا 6 ماه طول می کشد اما فاز تلوژن آنها طولانی تر است به همین علت موهای این نواحی کوتاه می مانند. هر مو سه لایه دارد میانی در مرکز که لایه ی مغزی را در بر گرفته و کوتیکول که لایه ی خارجی آن است . رشد مو توسط سلول هایی است که در قاعده تولید شده و به صورت یک ردیف سلول به طرف پوست و بالاتر می رود و به تدریج که بالا می رود از منابع تغذیه ی خود فاصله گرفته و در این شرایط به تدریج Keratinization ایجاد می شود. وقتی این پروسه ایجاد شد سلول ها می میرند، سلول های کراتینی شده بافت سبب راست بودن مو نیز می باشند.
رنگ مو هم به تعداد توزیع ملانین در کورتکس مربوط است . موها یک پیگمان زرد و قرمز هم دارند ، افرادی که موهای بلوند یا قرمز دارند تعداد ملانین در موهای آن ها کمتر است .

درمان طاسی سر فقط یک آرزونیست

اعمال جراحی زیبایی یکی از علل مهم مراجعه ی مردم به پزشکان در نیمه ی قرن بیستم و قرن حاضر بوده که رفع طاسی سر نیز یکی از این اعمال می باشد. بدون شک داشتن موهای پر پشت یکی از آرزوهای تمام انسانهاست . زیرا طاسی سر یکی از نشانه های پیری تلقی شده و طبعأ همگان از پیری ، بخصوص نوع زودرس آن بیزار می باشند. روز به روز بر تعداد مبتلایان به این عارضه افزوده می شود به گونه ای که الان تعداد زیادی از خانمها نیز جزء این افراد قرار گرفته اند . این پدیده را عارضه می خوانیم نه بیماری . چرا که یک پدیده ی طبیعی در سیر افزایش سن (aging) می باشد. البته به استثنای بعضی از طاسی ها که ریشه ی بیمار گونه دارند . (قارچها ، بعضی از داروها و کم خونی و ......)
علل شناخته شده ی ریزش مو تا کنون به شرح زیرمی باشند :
1- ارث 2- تغییرات هورمونی 3- تغذیه 4- عفونتها 5- استرس و هیجانات 6- داروها 7- سوختگی ها و سوانح و ... 8- جراحی ها 9- کاهش وزن ناگهانی با رژیم های غلط .
چون پرداختن به تک تک علل فوق در حوصله ی این بحث نمی باشد تنها به این نکته بسنده می کنیم که حدود %90 علل ریزش مو در زنان و مردان ناشی از دو علت ، اول یعنی ارث و تغییرات هورمونی می باشد. درمان ریزش مو های ناشی از عدم تعادل هورمونی با ایجاد این تعادل در بدن تا حدودی امکان پذیر می باشد ولی متاسفانه بسیاری از ریزش موها بدون وجود هرگونه اختلال هورمونی می باشد . که تنها راه درمان در این افراد کاشت موی طبیعی می باشد.
افراد طاس بخصوص اگر در سن پائین (30-20) باشند ، از نظر اجتماعی و خانوادگی دچار مشکلاتی می شوند به
گونه ای که به مرور از اعتماد به نفس آنها کاسته شده و بعضأ دچار شکستهای غیر قابل جبرانی از نظر روحی و روانی می شوند .
درمان داروئی :
سالهاست داروهای تجاری بسیاری وارد بازار شده . هم اکنون نیز روزی نیست که یک داروی جدید وارد بازار نشود. داروهائی که سازندگان آنها ادعای معجزه گر بودن آنها را دارند. ولی آنچه مسلم است هنوز درمان داروئی قطعی برای رفع طاسی پیدا نشده است . تنها با دارو و آنهم مصرف طولانی مدت میتوان بعضی از انواع ریزش مو را تا حدودی کنترل کرد اما انتظار رویش مو در ناحیه ای که کاملأ طاس شده را نمیتوان داشت .
بیشترین داروهائی که برای پیشگیری از ریزش مو استفاده می شوند محلول مینوکسیدیل و قرص های فیناستراید (Finastride) می باشند که این دو دارو در ابتدا جهت درمان بیماری های دیگری مورد استفاده بودند و بطور اتفاقی متوجه اثر آنها روی رشد موها شدند. مینوکسیدیل در درمان افزایش فشار خون مورد استفاده بود که در حال حاضر محلول های %2 و %5 و محلول ترکیبی آن با ترتینوئین در بازار موجود است و بنا به نظر پزشک معالج جهت بیمار تجویز می شود. عارضه ی مهم آن افزایش موهای صورت و بدن می باشد که بخصوص در خانمها ایجاد مشکل می کند. از طرفی مصرف این دارو باید همیشه و بطور نامحدود برای سالها ادامه داشته باشد که این مورد سبب عدم پذیرش این دارو توسط عده ای از بیماران می شود.
قرص فیناستراید در درمان بزرگی خوش خیم پروستات مورد استفاده بود که هم اکنون در درمان ریزش مو کاربرد دارد. توجه به این نکته ضروریست که مصرف این دارو در زنان تا قبل از سن یائسگی (حدودأ 45 سالگی) و در آقایان زیر 18 سالگی ممنوع می باشد.
درمان :
تنها درمان قطعی طاسی تا کنون کاشت موی زنده و قابل رشد می باشد.(از خود بیمار)
ابداع کاشت موی زنده به دهه ی پنجاه بر می گردد که نخستین روش کاشت مو بکار گرفته شد . روشی بنام پانچ(punch) . در این روش موها در دسته های 10-8 تایی از یک نقطه از پشت سر برداشته و در یک نقطه در جلوی سر کاشته می شد. فواصل نقاط کاشت حدودأ 1 سانتیمتر بود. قطر دهانه ی وسیله ای مورد استفاده 5 میلیمتر بود و به همین دلیل در قسمت برداشت مو یک دایره به همین شعاع بصورت خالی از مو باقی می ماند . این روش بدلیل ظاهر مصنوعی و عروسکی خود زیاد مورد استقبال قرار نگرفت .
روش دوم کاشت مو که حدود 15 سال از عمر آن می گذرد روش FUT (Follicular Unite Trans Plantation) می باشد که در ایران بنام میکرو سرجری معروف می باشد . در این روش یک نوار پوستی به طول 15 سانتیمتر و پهنای 4-1 سانتیمتر از پشت سر (فاصله ی دو تا گوش) برداشته شده و بعد لبه های پوست با بخیه به هم دوخته می شوند
سپس نوار پوستی به قطعات ریز برش داده می شوند (مرحله ی Cutting) که این قطعات واحدهای کاشت یا همان میکروگرافت می باشند . هر گرافت حاوی 4-1 مو می باشد که ترجیحأ گرافت های یک تار مویی در جلوی سر و چند تار مویی در پشت آنها کاشته می شوند . مدت زمان انجام این عمل بسیار مهم است بطوریکه اگر بالای 6 ساعت طول بکشد ، درصد موهایی که از بین می روند بیشتر می شود. در این روش تعداد موهای بیشتر و با ظاهری نسبتأ طبیعی تر از روش قبل کاشته می شود. از عوارض نادر آن میتوان به خونریزی وسیع حین عمل اشاره کرد که خود آن می تواند عامل شوکی براین تمام موهای سر باشد. از طرفی خط بخیه در بعضی از افراد بصورت یک نوار فاقد مو در پشت سر باقی می ماند. مرحله ی مهم در این عمل مرحله ی (Cutting) برش می باشد که حتی بوسیله ی مجربترین افراد %30 موها در این مرحله فولیکول یا ریشه ی خود را از دست می دهند و عملأ قابل رشد نخواهند بود.
بلاخره جدیدترین روش یعنی FIT(Follicular Isolation Technique) . در این روش با صرف وقت فراوان کاری ظریف و بسیار نزدیک به طبیعی را برای متقاضی ارائه می دهند . یعنی گرافتها تک تک با وسیله ای که قطر دهانه ی آن فقط یک میلیمتر می باشد از پشت سر یا بدن (donor area) برداشته شده و در ناحیه ی کم پشت یا طاس (recipiant area) کاشته می شوند . از محاسن این روش کمک به بیمارانی است که بانک موی ضعیفی رو ی سر داشته و در عوض روی بدن خود موهای زیادی دارند. پس از گذشت دو هفته نقاط برداشت مو کاملأ ترمیم شده و آثاری از عمل باقی نمی ماند . خونریزی و درد حین کار نیز بسیار جزئی و در مقایسه با روش میکروسرجری بسیار ناچیز
می باشد . تنها ایراد این روش طولانی بودن زمان عمل می باشد که طبیعتأ هر کار دقیق و ظریفی ضامن صرف وقت زیاد می باشد . (در هر 4 ساعت 1000 مو کاشته می شود) . در روش FIT مهمترین مسئله سالم بودن فولیکولها در زمان برداشت مو و مستقیم کاشتن موها حین مرحله ی کاشت می باشد که این ها مستلزم انجام این کار توسط پزشک مجرب می باشد .
مرحله ی رویش موها :
در تمام روش های کاشت مو مراحل رویش یکسان است . موهای کاشته شده 3-2 میلیمتر رشد کرده و حدود 6-4 هفته پس از کاشت ریزش می کنند . البته ریزش همه ی موها در یک زمان اتفاق نمی افتد . بسته به سن مو در زمان کاشت زمان ریزش موها متفاوت است . حتی بعضی از موها (بطور نادر) ممکنست ریزش نکرده و مستقیمأ رشد نمایند . پس از مرحله ی ریزش پیاز مو وارد مرحله ی استراحت شده و پس از 4-3 ماه نوک موی تولید شده از پوست سر قابل لمس می باشد. زمان واقعی برای برآورد نتیجه ی کار 10 ماه پس از کاشت می باشد.
در هر دو روش کاشت مو %15-10 موها احتمال عدم رشد دارند . که این درصد موهایی است که در سر هر فرد بطور معمول در مرحله ی پایان عمر طبیعی و ریزش (تلوژن) می باشند و بدلیل سن بالای مو در این مرحله احتمال دیر رشد کردن یا عدم رشد این موها وجود دارد.
هر دو روش FIT&FUT در بیماری که بدرستی انتخاب شده باشد مؤثر می باشد . طبیعتأ انتخاب نوع عمل برای هر بیمار به عهده ی پزشک و با دادن توضیحات کافی برای بیمار از جهت نوع عمل به طور صحیح امکانپذیر می باشد.